Szczepionka przeciw COVID-19 AZD1222 jest lepiej tolerowana u osób starszych niż u młodszych dorosłych, a obserwowana odpowiedź immunologiczna jest podobna we wszystkich grupach wiekowych

Wykazano silną odpowiedź immunologiczną we wszystkich grupach wiekowych, która ulegała wzmocnieniu po podaniu drugiej dawki.

 

Analiza okresowa wyników toczącego się obecnie badania II/III fazy COV002 dla AZD1222, prowadzonego przez  Uniwersytet Oksfordzki, wykazała, że u osób starszych (w wieku ≥56-69 lat i ≥ 70 lat) miejscowe i ogólne odczyny poszczepienne występują rzadziej i są mniej nasilone w porównaniu z osobami młodszymi (w wieku ≥18-55 lat). Ponadto we wszystkich grupach wiekowych obserwowano odpowiedź odpornościową przeciwko SARS-CoV-2 o podobnym stopniu nasilenia.

COV002 jest wieloośrodkowym, randomizowanym, pojedynczo zaślepionym, kontrolowanym badaniem fazy II/III z udziałem 12 390 uczestników, prowadzonym w Wielkiej Brytanii. W badaniu fazy II uczestnicy w wieku co najmniej 18 lat byli przydzielani losowo do grup otrzymujących jedną lub dwie standardowe, lub zmniejszone dawki AZD1222, podawane domięśniowo w odstępie miesiąca lub odpowiednie dawki porównawczej szczepionki MenACWY.

Wyniki opublikowane w czasopiśmie The Lancet potwierdzają, że w grupie otrzymującej AZD1222 często występowały przemijające, najczęściej łagodne odczyny poszczepienne o charakterze miejscowym i ogólnym, które były porównywalne z odczynami opisywanymi w ramach analizy okresowej danych z badania fazy I/II i z odczynami po innych szczepionkach z wektorami adenowirusowymi1-4. Obejmowały one ból i tkliwość w miejscu wstrzyknięcia o przemijającym charakterze oraz zmęczenie, bóle głowy, stany podgorączkowe i bóle mięśni. Mniej odczynów wystąpiło po drugiej dawce  AZD1222 i po zastosowaniu mniejszej dawki. Częstość reakcji poszczepiennych była mniejsza u osób starszych. Odpowiedź humoralna przeciwko białku S (ang. spike protein) wirusa SARS-CoV-2 została wykryta w ciągu 28 dni u 100% uczestników, niezależnie od wieku czy dawkowania, i dalej  narastała po drugiej dawce AZD1222. Przeciwciała neutralizujące obserwowano u 100% uczestników badania w 14 dniu po otrzymaniu przez nich drugiej standardowej dawki, niezależnie od wieku. Uzyskano indukcję odpowiedzi komórkowej ze strony limfocytów T z jej maksymalnym nasileniem w 14 dniu po podaniu drugiej dawki. Odpowiedź ta utrzymywała się przez dwa miesiące po podaniu, niezależnie od wieku i dawki.

Mene Pangalos, wiceprezes wykonawczy, BioPharmaceuticals R&D, powiedział: „Zasadnicze znaczenie ma to, aby szczepionka przeciw COVID-19 była skuteczna u osób z szerokiego przedziału wiekowego, w szczególności u osób starszych, u których występuje nieproporcjonalnie wyższe ryzyko ciężkiego przebiegu tej choroby. Analiza okresowa wyników badania fazy II oceniającego AZD1222 wskazuje na to, że u starszych osób reaktogenność jest mniejsza, jednak dalej uzyskuje się u nich silną odpowiedź immunologiczną”.

Badania kliniczne nad AZD1222 są obecnie kontynuowane na całym świecie – w Wielkiej Brytanii, USA, Brazylii, RPA, Japonii, Rosji i Kenii. Zostanie do nich włączonych do 60 000 uczestników z grup zróżnicowanych pod względem  wiekowym, rasowym, etnicznym i geograficznym. Wstępnych wyników późnej fazy badania należy oczekiwać jeszcze przed końcem roku, w zależności od wskaźników zakażeń w badanych społecznościach.

Firma AstraZeneca wypełnia swoje zobowiązanie do zapewnienia szerokiego i równego dostępu do szczepionki bez czerpania z niej zysków w trakcie pandemii, o ile tylko badania kliniczne zakończą się powodzeniem i szczepionka zostanie zatwierdzona do stosowania przez właściwe organy.  Globalnie zagwarantowano możliwość dostarczenia łącznie  trzech miliardów dawek, z uwzględnieniem produkowanych przez naszych partnerów licencyjnych.

Dostawy będą  realizowane  za pośrednictwem dwunastu regionalnych łańcuchów dostaw, z udziałem więcej niż dwudziestu organizacji prowadzących produkcję na zlecenie, w tym zakładów produkcyjnych należących do firmy AstraZeneca. Odnotowujemy obecnie szybkie postępy we wszystkich aspektach wytwarzania szczepionki, od produkcji substancji czynnej, poprzez formulację preparatu, aż do napełniania i pakowania. Ważne jest, aby dostawy końcowego produktu leczniczego zbiegły się w czasie z uzyskaniem zatwierdzenia go do obrotu, aby zapewnić mu jak najdłuższy okres ważności.
 

Korelaty odporności świadczące o ochronie przed zachorowaniem na COVID-195

Dotychczas nie zdefiniowano korelatów odporności, które świadczyłyby o zapewnieniu przez szczepionkę ochrony przed zachorowaniem na COVID-19. U ozdrowieńców po zakażeniu wirusem SARS-CoV-2 stwierdzano wysokie miana przeciwciał neutralizujących. Ponadto nowe dane wskazują na to, że ważną rolę w łagodzeniu przebiegu choroby może odgrywać reakcja ze strony limfocytów T. U niektórych osób, które zostały zakażone wirusem, ale nie wykazują objawów choroby, obserwowano silną odpowiedź ze strony limfocytów T przy jednoczesnym braku wykrywalnych przeciwciał. Szybka indukcja przeciwciał przeciwko wirusowi SARS-CoV-2 i aktywacja limfocytów T mogą mieć duże znaczenie dla ochrony przed COVID-19.
 

COV002

COV002 jest zaślepionym, wieloośrodkowym, randomizowanym, kontrolowanym badaniem fazy II/III oceniającym bezpieczeństwo, skuteczność i immunogenność  AZD1222 w porównaniu z placebo w profilaktyce COVID-19, z udziałem 12 390 uczestników, prowadzonym w Wielkiej Brytanii. Dotychczasowymi uczestnikami badania były osoby w wieku 18 lub więcej lat, zdrowe lub ze stabilnymi chorobami przewlekłymi, ze zwiększonym ryzykiem ekspozycji na wirusa SARS-CoV-2, przydzielane losowo do grup otrzymujących jedną lub dwie domięśniowe dawki AZD1222 lub szczepionki porównawczej MenACWY. Przydział losowy był stratyfikowany według wieku w przedziałach od ≥18 lat do 55 lat, 56-69 lat i ≥70 lat, odpowiednio w stosunku 1:1, 3:1 lub 5:1. W badaniu fazy II uczestnicy otrzymywali jedną lub dwie dawki standardowe (3,5-6,55 x1010 cząstek wirusa) lub zmniejszone (2,2 x1010 cząstek wirusa).

 

Piśmiennictwo

1. Folegatti, P.M., et al., Safety and immunogenicity of the ChAdOx1 nCoV-19 vaccine against SARS-CoV-2: a preliminary report of a phase 1/2, single-blind, randomised controlled trial. The Lancet 2020; 396 (10249): 467-78.

2. Tapia, M.D., et al., Safety, reactogenicity, and immunogenicity of a chimpanzee adenovirus vectored Ebola vaccine in children in Africa: a randomised, observer-blind, placebo-controlled, phase 2 trial. Lancet Infect Dis 2020; 20(6): 719-30.

3. Coughlan, L., et al., Heterologous Two-Dose Vaccination with Simian Adenovirus and Poxvirus Vectors Elicits Long-Lasting Cellular Immunity to Influenza Virus A in Healthy Adults. EBioMedicine 2018; 29: 146-54.

4. Wilkie, M., et al., A phase I trial evaluating the safety and immunogenicity of a candidate tuberculosis vaccination regimen, ChAdOx1 85A prime - MVA85A boost in healthy UK adults. Vaccine, 2020. 38(4): 779-89.

5. Sekine, T., et al., Robust T cell immunity in convalescent individuals with asymptomatic or mild COVID-19. BioRxiv, 2020. preprint doi:  https://doi.org/10.1101/2020.06.29.174888.

 

Piotr Najbuk

Public & Government Affairs Director